Kể từ lần xuất bản năm ngoái, cuốn “Tư bản trong thế kỷ XXI” của Thomas Piketty đã châm ngòi một cuộc tranh luận dữ dội về sự bất bình đẳng trong các nước giàu. Ông tập trung phân tích cơ chế phân phối tài sản quá chênh lệch và khoảng cách tiền lương ngày càng gia tăng trong ba thập niên qua.

Ví dụ, ở Mỹ, 1% lao động có mức lương tốt nhất kiếm được số tiền cao gấp 191% trong năm 2011 so với năm 1980, trong khi mức lương của nhóm công nhân có thu nhập trung bình giảm 5%. Xu hướng tương tự có thể thấy ở tất cả các nơi trên thế giới, mặc dù chính sách rất khác nhau về thuế, tiền lương tối thiểu và lương của công ty.

Giải thích từ góc độ công nghệ cho thấy kinh tế càng hiện đại càng đòi hỏi công nhân có tay nghề cao hơn, đòi hỏi mức tiền lương cao hơn. Một bài báo mới của các tác giả Holger Mueller, Elena Simintzi và Paige Ouimet đưa ra một góc nhìn khác về vấn đề này: kích thước tăng lên của doanh nghiệp.

Các nhà kinh tế từ lâu đã công nhận người lao động tại các công ty lớn hơn có năng suất cao hơn so với đồng nghiệp ở công ty nhỏ hơn. Đồng thời cho phép các công ty lớn có thể trả lương cho nhân viên cao hơn. Tuy nhiên, điều này về mặt lý thuyết sẽ khiến sự bất bình đẳng về tiền lương và giàu nghèo không bao giờ ngừng lại.

Sử dụng dữ liệu về tiền lương tại Anh, các nhà phân tích chia thành 9 nhóm công nhân. Theo thời gian, họ nhận thấy sự khác biệt tỷ lệ tiền lương khi quy mô doanh nghiệp càng lớn hơn. Có hai cách giải thích cho vấn đề này. Đầu tiên, các công ty lớn thường dễ dàng thực hiện tự động hóa hơn các công ty nhỏ, vì thế sẵn sàng thay thế lao động giản đơn bằng máy móc.

Ngoài ra, người lao động có thu nhập trung bình sẵn sàng chấp nhận mức lương thấp hơn ở các công ty lớn vì có nhiều cơ hội thăng tiến hơn ở các công ty nhỏ. Một nhân viên dọn dẹp tại một cửa hàng nhỏ có thể làm cùng một công việc như đồng nghiệp ở chuỗi cửa hàng lớn. Nhưng việc quản lý một công ty đa quốc gia như Walmart đòi hỏi nhiều kỹ năng hơn. Qua thời gian, những vị trí tại Walmart sẽ có mức lương tăng dần so với các nhà quản lý của hàng nhỏ lẻ.

Các tác giả thấy rằng mối quan hệ giữa tăng trưởng về quy mô của công ty và mức độ bất bình đẳng ở hầu hết các nước giàu. Họ xem xét dữ liệu 1981-2010 về tiền lương và quy mô doanh nghiệp lớn nhất trong 15 nước trong OECD. Đặc biệt đáng chú ý ở Mỹ và Anh, nơi các công ty đã phát triển nhanh chóng trong những thập niên gần đây.

Ở Mỹ, ví dụ, số lượng lao động của 100 công ty lớn nhất đã tăng 53% từ năm 1986 đến năm 2010; ở Anh con số tương đương là 43,5%. Mặt khác, ở những nơi mà các kích thước của các công ty không thay đổi nhiều như Thụy Điển, hoặc bị thu hẹp như Đan Mạch, bất bình đẳng tiền lương đã tăng ít hơn nhiều.

Sản xuất tại Mỹ, Trung Quốc và Ấn Độ trong thời kỳ 1982-2007 cho thấy năng suất cao hơn ở các công ty lớn tạo ra các rào cản gia nhập thị trường đối với các đối thủ cạnh tranh nhỏ hơn. Có rất nhiều bằng chứng trên khắp nước Mỹ và châu Âu cho thấy các công ty lớn nhất không bị cản trở bởi cạnh tranh.

Kể từ khi cuộc khủng hoảng tài chính, các rào cản gia nhập thị trường khiến hàng loạt doanh nghiệp nhỏ và khởi nghiệp bị sụp đổ. Mặc dù vậy, không phải tất cả các nhà kinh tế coi đây là một điều khủng khiếp.

Bởi vì, các công ty lớn hơn có tỷ lệ đầu tư cao hơn nhiều so với các công ty nhỏ hơn, giúp thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Nhưng nếu chính phủ muốn đảo ngược bất bình đẳng, phải thúc đẩy cạnh tranh bằng cách giảm các rào cản đối với các công ty nhỏ hơn, đáng chú ý nhất bằng cách cải thiện khả năng tiếp cận tín dụng. Điều đó sẽ làm giảm sự bất bình đẳng thu nhập và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế cùng lúc.

Người dân nhiều nước đang tức giận vì khoảng cách chênh lệch giàu nghèo và đòi hỏi chính phủ phải thay đổi nghịch lý này. Tuy nhiên, quá trình tái phân phối có thể phản tác dụng vì có xu hướng làm giảm tăng trưởng kinh tế. Mối liên hệ giữa quy mô doanh nghiệp và bất bình đẳng cho thấy một lựa chọn tốt hơn. Bằng cách thúc đẩy cạnh tranh, các nhà hoạch định chính sách có thể làm hài lòng cả người dân và các nhà kinh tế khó tính.

Bill Gates – tỉ phú giàu nhất thế giới, người có tài sản trên 80 tỉ USD và mỗi ngày kiếm được 4 triệu USD theo cách tính của CNBC – từng chia sẻ rằng không biết ngôn ngữ nào ngoài tiếng Anh là điều khiến ông hối tiếc nhất.

“Tôi đã theo hai khóa tiếng Latin và Hy Lạp tại trường trung học và được điểm A. Nhưng tôi lại muốn mình biết tiếng Pháp, Ả Rập hoặc Trung Quốc. Tôi lúc nào cũng hy vọng có thời gian học một trong số các ngôn ngữ đó, có thể là tiếng Pháp chẳng hạn vì nó dễ nhất”, Gates nói.

Sự thú nhận về điều hối tiếc nhất của Bill Gates đến sau khi CEO Facebook, Mark Zuckerberg, đã gây ấn tượng tốt khi trò chuyện 30 phút trong phần hỏi đáp bằng tiếng Trung với sinh viên ở Đại học Thanh Hoa, Bắc Kinh (Trung Quốc) hồi tháng 10.2014.
Bằng việc học tiếng Hoa và chứng minh trình độ khá thành thạo của mình, Zuckerberg đã phát triển các mối quan hệ kinh doanh sâu rộng hơn, lấy được lòng khách hàng ở thị trường mục tiêu.

Biết ngoại ngữ là một trong những yếu tố tiếp cận với thị trường mục tiêu – Ảnh: Reuters

Dưới đây là 6 ngôn ngữ cần thiết nhất cho một CEO có tầm nhìn và mục tiêu quốc tế,  theo trang Entrepreneur.

1. Tiếng Tây Ban Nha

Tây Ban Nha là ngôn ngữ mà các cơ quan dịch thuật trực tuyến thế giới gặp phải nhiều nhất, được sử dụng bởi hơn 417 triệu người trên toàn thế giới.

Ngoài tiềm năng kinh doanh thương mại tại các nền kinh tế nói ngôn ngữ này như Mexico, Argentina, Chile, Peru, Colombia và Venezuela ở Trung và Nam Mỹ, tiếng Tây Ban Nha cũng giúp các CEO thâm nhập vào thị trường nước này và tiếp cận cộng đồng nói tiếng Tây Ban Nha tại Mỹ – nhóm người có sức mua hơn một nghìn tỉ USD mỗi năm.

Ngoài những lý do trên, Tây Ban Nha thuộc nhóm ngôn ngữ Rôman, gần gũi với tiếng Anh cũng là một thứ tiếng dễ học hơn nhiều ngôn ngữ khác.

2. Tiếng Trung Quốc

Có hàng chục phương ngữ khác nhau ở Trung Quốc, nhưng tiếng Quan thoại chuẩn (tiếng Phổ thông) hiện nay vẫn được sử dụng rộng rãi và phổ biến nhất. Tiếng Quan thoại là ngôn ngữ được sử dụng rộng rãi nhất thế giới với 1,1 tỉ người bản ngữ. Tiếng Trung Quốc nói ở thể Quảng Đông chuẩn thì là một trong những ngôn ngữ chính thức của Hồng Kông (cùng với tiếng Anh) và của Ma Cao (cùng với tiếng Bồ Đào Nha).

Đơn cử, sử dụng được tiếng Ngô (wu) mở cửa cho các CEO hiểu thêm về thị trường tiềm năng Thượng Hải với 80 triệu người – bằng quy mô của thị trường nước Đức.

3. Tiếng Nga

Nga có thị trường lớn với tài nguyên thiên nhiên dồi dào. Hơn nữa đây là một nước đang phát triển mạnh về công nghệ thông tin.

Tiếng Nga đứng thứ 9 trong danh sách các ngôn ngữ phiên dịch chủ yếu của các hãng dịch thuật và đang được sử dụng bởi 280 triệu người trên khắp hành tinh. Tiếp cận với ngôn ngữ này không những mở cửa vào thị trường nước Nga mà còn vào các nước lân cận – những quốc gia tách ra từ Liên bang Xô Viết

4. Tiếng Bồ Đào Nha

Bồ Đào Nha là ngôn ngữ dịch thuật phổ biến thứ tư tại các hãng dịch thuật và mức độ sử dụng ngôn ngữ này gia tăng trong các năm gần đây. Tổng số người nói tiếng Bồ Đào Nha trên toàn cầu là hơn 200 triệu.

Tiếng Bồ Đào Nha được dùng ở Brazil – quốc gia với số dân lớn và khối lượng tài nguyên khổng lồ, đang chuyển mình từ một thị trường mới nổi thành một trong những nước giàu nhất thế giới.

5. Tiếng Ả Rập

206 triệu người trên thế giới nói tiếng Ả Rập – ngôn ngữ phổ biến thứ năm toàn cầu.

Một CEO nói được tiếng Ả Rập sẽ giúp công ty gây thiện cảm với thị trường có nền văn hóa trực tuyến phát triển và chưa hiện hữu các trang như Amazon hay Alibaba của riêng họ và là một trong các khu vực giàu tiềm năng phát triển nền kinh tế năng lượng nhất thế giới.

6. Tiếng Đức

Đức hiện là nền kinh tế lớn nhất trong các nước thuộc Liên minh châu Âu và là một trong những nền kinh tế lớn nhất thế giới.

Ngày nay, tiếng Đức được nói bởi xấp xỉ 100 triệu người bản xứ, chủ yếu ở Áo, Đức, Bắc Ý, Nam Đan Mạch, Thụy Sĩ… và khoảng 30 triệu người không phải bản xứ khác. Theo Sách kỷ lục Guinness, số lượng bản dịch từ tiếng Đức sang ngôn ngữ khác và ngược lại là lớn nhất thế giới.

Quốc gia giàu có nhất thế giới vào năm 2050 sẽ là Trung Quốc. Cho đến 2049, nước này được dự báo sẽ tiếp nhận cả 2 nền kinh tế là Hong Kong và Macao, góp phần vươn lên vị trí cao nhất.

Với chính sách một con, dân số Trung Quốc sẽ tăng chậm lại, làm giảm lực lượng lao động vào 2050. Năm 2050, đây sẽ là quốc gia đông dân thứ 2 trên thế giới.

2. Mỹ – 22,27 nghìn tỷ USD

Các chỉ số cơ sở hạ tầng kinh tế của Mỹ đều rất mạnh. Tuy nhiên, cường quốc kinh tế lớn nhất thế giới trong vài thập kỷ qua sẽ phải nhường lại vị trí dẫn đầu vào 2050. Mỹ sẽ đối mặt với sự tăng trưởng trì trệ xét về thu nhập bình quân đầu người.

Hiện nay, kinh tế Mỹ lớn gấp đôi nền kinh tế đứng vị trí thứ 2 là Nhật Bản, và là quốc gia dẫn đầu về hoạt động kinh tế cũng như chính sách cho đến giữa thế kỷ 21.

3. Ấn Độ – 8,17 nghìn tỷ USD

Ấn Độ là một ví dụ cho các ích lợi kinh tế của sự gia tăng dân số. Quốc gia này xếp thứ 5 về sự gia tăng lực lượng lao động. Đến 2050, Ấn Độ sẽ trở thành quốc gia giàu thứ 3 trên thế giới, và là quốc gia đông dân nhất, vượt qua cả Trung Quốc để cán mốc 1,5 tỷ dân.

Bằng cách học tập các chính sách kinh tế từ nước ngoài và tận dụng công nghệ hiện đại, Ấn Độ dự kiến là một trong những nhân tố chính cho sự tăng trưởng kinh tế toàn cầu. Quốc gia này nằm trong danh sách các nền kinh tế phát triển nhanh, dự báo sẽ đạt mức tăng trưởng hằng năm tối thiểu 5%.

4. Nhật Bản – 6,43 nghìn tỷ USD

Với dân số ngày càng già đi, Nhật Bản đang phải tìm cách khắc phục vấn đề nhân khẩu học tồi tệ nhất so với các cường quốc kinh tế khác. Tỷ lệ giảm lực lượng lao động Nhật Bản được dự báo ở mức 37%. Bên cạnh vấn đề dân số già, tỷ lệ sinh của Nhật Bản cũng ở mức thấp nhất so với các cường quốc kinh tế khác.

Tỷ suất sinh tại Nhật đang là 1,3 trẻ/người, ngang bằng với Đức. Dân số Nhật sẽ giảm 25 triệu người, gấp đôi Đức. Tuy nhiên, nếu Nhật Bản tìm ra cách giải quyết vấn đề thu hẹp nguồn lao động, quốc gia này vẫn là cường quốc kinh tế lớn thứ 4 hành tinh.

5. Đức – 3,71 nghìn tỷ USD

Đức được dự báo là nền kinh tế lớn nhất châu Âu vào năm 2050. Mặc dù bị tụt 1 bậc xuống thứ 5 về mức độ giàu có, thu nhập bình quân đầu người của Đức sẽ tăng 8 bậc, lên vị trí thứ 10. Kết quả này nhiều khả năng xuất phát từ sự sụt giảm dân số lên tới 11 triệu người trong giai đoạn 2010-2050.

Lực lượng lao động ở Đức sẽ giảm 29% – tỷ lệ thu hẹp lao động lớn nhất toàn châu Âu. Mặc dù vậy, nguồn tài trợ vững chắc và cơ sở hạ tầng kinh tế mạnh sẽ đảm bảo sự ổn định của nền kinh tế nước này.

6. Vương quốc Anh – 3,58 nghìn tỷ USD

Cho đến năm 2050, dự kiến kinh tế của Vương quốc Anh sẽ thu hẹp một nửa khoảng cách so với Đức – nền kinh tế lớn nhất châu Âu. Hiện nay, chênh lệch giữa hai nền kinh tế này là 346 tỷ USD. Theo dự đoán, khoảng cách này sẽ chỉ còn 138 tỷ USD vào 2050.

Cả Đức và Anh đều sẽ bị tụt một bậc trong bảng xếp hạng. Sự đi lên của Ấn Độ chính là nguyên nhântụt hạng của 2 cường quốc nói trên.

7. Brazil – 2,96 nghìn tỷ USD

Thời kỳ 1986-1994, khi lạm phát hàng năm của Brazil luôn vượt quá 500%, quốc gia này đã phục hồi và tiếp tục phát triển, trở thành một trong những nền kinh tế lớn nhất thế giới. Dự kiến, Brazil sẽ tăng 2 bậc, vượt qua Pháp và Ý để trở thành quốc gia giàu có thứ 7 trên thế giới.

Tuy nhiên, thu nhập bình quân đầu người của  Brazil dự báo sẽ giảm 9 bậc, từ 52 xuống 61. Bên cạnh sự mở rộng về lực lượng lao động, nước này cũng đang rất nỗ lực cải thiện giáo dục và giảm thiểu tỉ lệ tội phạm.

8. Mexico – 2,81 nghìn tỷ USD

Hiện là quốc gia giàu thứ 13 thế giới, Mexico đã sẵn sàng bước chân vào top 10. Theo dự đoán, nước này sẽ tăng 5 bậc để đạt đến vị trí thứ 8 vào 2050, vượt qua Pháp, Canada, Tây Ban Nha, Hàn Quốc và Ý.

Trong vòng 20 tháng kể từ khi nhậm chức, tổng thống Nieto đã và đang dẫn đầu các thay đổi chính sách, nhằm giải quyết 11 vấn đề cấu trúc. Dự kiến những điều chỉnh về giáo dục, năng lượng, viễn thông, nguồn nhân lực, cạnh tranh và khu vực tài chính sẽ cải thiện vấn đề phát triển và năng suất trong tương lai gần.

Ảnh: TheRichest